CÔNG TY TNHH DƯỢC LIỆU NAM VIỆT/WWW.DINHLANG.ORG

Là đơn vị có nhiều năm tìm hiểu nghiên cứu và sưu tẩm về đinh lăng.

Sunday, 20 January 2013

Nhung bai thuoc quy tu cay Dinh Lang


Tu lau, cay Dinh lang la nho duoc nguoi dan trong pho bien de lam canh, lam rau an kem va lam thuoc.
Do co nhung tinh chat nhu nhan sam nhung lai la loai cay de trong, de tim, nguoi dan co the de dang co duoc va su dung nen Danh y Hai Thuong Lan Ong da goi cay Dinh lang la “cay Sam cua nguoi ngheo”. Xin gioi thieu nhung bai thuoc tu cay Dinh lang do bac si chuyen khoa I Luong Tan Thong (Chu tich Hoi Dong y tinh Binh Duong) cung cap.

Than cay Dinh lang san sui nhanh lon, la quan rang cua moc thanh chum xe long chim rat dep. Hoa Dinh lang tinh khiet, gian di no vao khoang thang 4 den thang 7. Dinh Lang la loai cay thao tai sinh, de trong, de uon tia, thuong trong noi dat rao thoang, mau xop, dao ho to va sau ha cay trong cho nay nhieu goc to. Cay Dinh lang duoc trong pho bien de lam gia vi, lam cay canh va lam thuoc. La Dinh lang huong thom nhe, vi dam hoi dang, bui, tinh mat. Do tinh chat nay nen dan gian thuong dung lam rau gia vi. La Dinh lang thuong an kem voi la mo tam the, rau diep ca trong cac mon nem chua, tai de, goi ca (nen con goi la cay goi ca). Tu dau thap nien 60 the ki truoc, nguoi ta da biet tac dung cua cay Dinh lang, ten khoa hoc la Polyscias Fruticosa (L) ho ngu gia bi (Araliaceae).
Tinh chat va tac dung: Re Dinh lang vi ngot co tac dung boi bo ngu tang, giai doc, bo huyet, tang tuyen sua, tieu thuc, tieu viem, tieu sung, tang luc, tang suc khoe deo dai, hoi phuc co the sau suy kiet, an ngu tot.
http://a8.vietbao.vn/images/vn888/hot/v2011/20120315-120353-1-dinh-lang-01.jpeg
La cay dinh lang
Cach dung: Re Dinh lang lam sach tam nuoc gung, say kho, sau do tam mat sao, thuong dung sao vang tan bot hoac ngam ruou uong boi bo suc khoe, tri suy nhuoc co the, mat ngu hay quen, nguoi moi met, khong thich hoat dong. Re hoac la Dinh lang sac cho phu nu sau sinh hoac co the thai la tuoi nau canh, nau chao an tac dung boi bo tang sua.
Lieu dung: Ngay 8 den 12 gam re kho.
Bai thuoc chua met moi, bieng hoat dong (Theo chuyen de huong dan va su dung thuoc Nam cua So Khoa hoc Cong nghe tinh Binh Duong): Dung re Dinh lang thai mong, phoi kho 0,50 gam, them 100ml nuoc dun soi trong 15 phut, chia 2 - 3 lan uong trong ngay.
Bai thuoc thong tia sua, vu bi cang: Dung re Dinh lang 30 - 40 gam them 100ml nuoc dun soi trong 15 phut, chia 2 - 3 lan uong trong ngay.
Mot so kinh nghiem su dung Dinh lang:
1. Chua nhiet doc, lo ngua, mun nhot: Dung la Dinh lang 40 - 60 gam sac uong.
2. Chua dau dau: than la Dinh lang va Bach chi sac uong hang ngay.
3. La Dinh lang tuoi gia dap chin me sung, dau.
4. Chua phong thap dau, nhuc moi: Cay Dinh lang (ca la than re), cay la lot, ke dau ngua luong bang nhau 30-40 gam dang thuoc sac uong

Trung Quốc vơ vét sạch đinh lăng vì tác dụng tốt như nhân sâm?


Đinh lăng là một loại cây thuốc quý nên không chỉ có Trung Quốc thu mua mà ở Việt Nam một số công ty dược đã tiến hành tự nuôi trồng loại cây này để chiết xuất hoạt tính của nó làm các loại thuốc.
  • Thu mua từ chuối hột đến gốc đinh lăng

Gần đây ở các vùng nông thôn của Thái Bình người ta rộ lên tin đồn thu mua các loại cây cảnh, cây dược liệu trong đó có đinh lăng để xuất khẩu sang Trung Quốc.

Nhiều năm về trước, đinh lăng được người dân trồng ở những bụi cây với mục đích vừa lấy lá ăn, vừa làm dậu nên loài cây này trở thành thông dụng nhưng gần đây người ta không còn trồng nhiều loại cây dược liệu này. Một vài hộ gia đình trồng với mục đích để lấy lá ăn.

Ông Bùi Xuân Ba một người dân sống tại xã Đông Kinh, Đông Hưng, Thái Bình cho biết từ cuối năm ngoái trào lưu đi thu mua cây cảnh, cây dược liệu để bán sang Trung Quốc diễn ra tại nhiều khu vực trong tỉnh khiến cho người dân gặp nhiều xáo trộn. Từ những năm trước, hạt gấc, chuối hột của người dân đều được gom lại bán sang Trung Quốc. 

Gia đình ông có một gốc đinh lăng trồng ở trước nhà để lấy lá ăn. Trước đó, thi thoảng cũng có lái buôn đến hỏi mua. Ban đầu người ta trả 200 nghìn đồng nhưng lần cao điểm nhất người mua đã trả 1,2 triệu đồng. Khóm đinh lăng này được chia làm 3 gốc lớn và đã có củ nên giá trị càng rất lớn.
 
Cây đinh lăng này đươc một người rao bán với giá 2 triệu đồng
Cây đinh lăng này đươc một người rao bán với
giá 2 triệu đồng
 

Phóng viên báo Giáo dục Việt Nam đã có cuộc điện thoại trao đổi với một người đàn ông tên Tiến D. sinh năm 1958, trú tại Khoái Châu, Hưng Yên. Ông D. là một tiểu thương chuyên thu mua cây đinh lăng để bán sang Trung Quốc.  Đinh lăng được mua lẻ theo kg với giá 12 nghìn đồng/kg. Ông D. dự tính một gốc đinh lăng có tuổi thọ trên 10 năm, thân cao tầm 1,5 mét có giá khoảng trên 1 triệu đồng/khóm.

Ông D. thu mua theo hình thức có nhiều lái buôn nhỏ đặt ở các vùng như Hưng Yên, Thái Bình, Hải Dương… để mua lẻ từng bụi và gom đến khi được khoảng gần chục tấn ông sẽ cho xe chở ra biên giới xuất sang Trung Quốc. Thông thường, ông D. mua với số lượng lớn trên 1 tấn trở lên. Gia đình có cây bán lẻ phải tìm đến người mua lẻ.

Trung Quốc đang tận thu nguồn dược liệu


Là người có nhiều năm nghiên cứu về cây đinh lăng, Tiến Sĩ Nguyễn Duy Thuần – Phó viện trưởng Viện Dược Liệu Trung Ương cho biết cây đinh lăng có tác dụng tăng cường sinh lực. Loài cây này thuộc họ sâm nên tác dụng của nó như cây sâm.

Củ đinh lăng có giá trị rất quý, giúp chữa mệt mỏi, căng thẳng. Ở Việt Nam, một số công ty được đã có những vườn dược liệu quý trong đó có cả cây đinh lăng.

Theo nghiên cứu của Học viện Quân sự Việt Nam, dung dịch cao đinh lăng có tác dụng, tăng biên độ điện thế não, tăng tỉ lệ các sóng alpha, bêta và giảm tỉ lệ sóng delta. Những biến đổi này diễn ra ở vỏ não mạnh hơn so với ở thể lưới. Tăng khả năng tiếp nhận của các tế bào thần kinh vỏ não với các kích thích ánh sáng. Tăng nhẹ quá trình hưng phấn khi thực hiện phản xạ trong mê lộ tăng hoạt động phản xạ có điều kiện gồm phản xạ dương tính và phản xạ phân biệt.

Về việc Trung Quốc thu mua cây đinh lăng Tiến sĩ Thuần cho biết cũng như các loại cây dược liệu khác Trung Quốc đều thu mua ở Việt Nam. Đặc biệt, có nhiều loài dược liệu ở vùng núi phía bắc nước ta đang bị Trung Quốc mua tận diệt. “Họ mua về làm gì thì mình không biết, chỉ có thể đoán họ sẽ bào chế ra các hoạt chất để bán lại” – Tiến sĩ Thuần chia sẻ.

Theo đánh giá của PGS, TS Lê Thanh Bình, Viện Công nghệ Sinh Học Việt Nam việc thu mua cây đinh lăng của Trung Quốc ở một số vùng nông thôn của Việt Nam không phải lạ. Hiện nay ở Việt Nam chưa có một vùng nào chuyên trồng cây đinh lăng. Người dân chỉ trồng nhỏ lẻ nên việc thu mua này không rầm rộ mà chỉ tận thu.

Về phần mình, ông Bình nhận định hiện nay người dân Trung Quốc sợ thực phẩm của chính họ vì có chứa quá nhiều hóa chất nên sinh ra tâm lý sinh ngoại. Các sản phẩm nông sản, dược liệu mua từ Việt Nam với giá rất rẻ nhưng khi về Trung Quốc các sản phẩm này trở thành cao cấp vì “sạch”. Nhiều kiểm nghiệm cho thấy, các loại dược liệu ở Việt Nam không có chất bảo  như lưu huỳnh nên bán ở Trung Quốc với giá rất cao.

Ông Bình chỉ băn khoăn, khi có người hỏi mua nhiều, người dân lại đổ xô đi trồng đinh lăng để bán. Một nghịch lý, khi người dân trồng nhiều cây đinh lăng người ta lại không mua sẽ rơi vào cảnh chặt bỏ cây.

Một vị bác sĩ trong trường Học viện Y học Cổ truyền Trung ương cho rằng việc thu mua cây đinh lăng của Trung Quốc có thể họ tìm ra được nhiều công dụng của cây này hơn mình. Trên thực tế, có nhiều dược liệu chúng ta không sử dụng hết công dụng của nó nên đành bỏ phí trong khi Đông y Việt Nam bắt nguồn từ Đông Y Trung Quốc. Bản thân ông từng là sang Trung Quốc để tham gia các khóa học về Đông y, ông nhận thấy họ không truyền hết bài học cho mình, cái mình học được chỉ bằng 1/3 cái họ có.
Sở Nông nghiệp chưa có thông tin
Trong khi đó, trả lời trên báo Nông thôn ngày nay, ông  Trần Xuân Định - Phó Giám đốc Sở NNPTNT Thái Bình khẳng định, việc mua bán hoặc săn lùng loại cây này là chuyện bình thường. "Hiện nay, chúng tôi chưa có bất cứ thông tin nào về hiện tượng này. Riêng các địa phương trồng cây cảnh nhiều ở Thái Bình cũng chưa có hiện tượng thu gom đinh lăng".

Còn ông Lê Trung Cần - Trưởng phòng TNMT huyện Văn Giang (Hưng Yên) cho biết: "Đinh lăng không phải là cây cảnh nên không được trồng nhiều trên địa bàn. Hiện chúng tôi không có thông tin về tình trạng thương lái săn lùng loại cây này; hoặc nếu có, chỉ là hiện tượng. Còn việc mua rồi bán sang Trung Quốc cần phải xác minh lại".

Đinh Lăng - thuốc quý cần được bảo tồn.


Đinh lăng có tên khoa học là Polyscias Fruticosa Harms thuộc họ Ngũ gia bì (Araliaceae).
Đinh lăng thuộc loại cây nhỏ, cao 0,9-1,5m. Cây có lá kép, mọc so le, lá 3 lần xẻ lông chim, mép khía có răng cưa. Lá đinh lăng phơi khô, nấu lên có mùi thơm đặc trưng như mùi thuốc bắc. Ngoài dược tính quý ra, cây đinh lăng còn trồng làm cảnh. Lá đinh lăng còn nấu canh, lá non làm rau sống ăn rất thơm ngon.
Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là rễ (lấy ở những cây trồng từ 3 năm trở lên). Người ta thường đào lấy rễ cây đinh lăng vào mùa thu hay mùa đông vì lúc này hoạt chất tập trung ở rễ. Rễ đào về đem rửa sạch đất cát, thái nhỏ rồi phơi, hay sấy khô. Cũng có thể tẩm thêm rượu, gừng và sao cho thơm. Ngoài rễ ra, người ta còn dùng cả thân và lá đinh lăng.
Theo các nhà dinh dưỡng, trong rễ đinh lăng có chứa nhiều saponin có tác dụng như nhân sâm, nhiều sinh tố B1, ngoài ra rễ còn chứa khoảng 13 loại axit amin cần thiết cho cơ thể, nhờ đó đinh lăng còn giúp tăng trí nhớ, giúp cho cơ thể có sức đề kháng tốt.
Theo Đông y, rễ đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính mát có tác dụng thông huyết mạch, bồi bổ khí huyết, lá có vị đắng, tính mát có tác dụng giải độc thức ăn, chống dị ứng, chữa ho ra máu, kiết lỵ. Nói chung, ngoài tác dụng lương huyết và giải độc thức ăn, những tính chất khác của đinh lăng gần giống như nhân sâm có chức năng chống mệt mỏi và làm tăng sức dẻo dai của cơ thể.
 Liều dùng trung bình là 0,25- 0,50g một lần, ngày uống 2-3 lần, dùng dưới dạng thuốc bột (sao thơm, tán nhỏ, rây bột mịn), thuốc viên, hoặc ngâm rượu.
Dưới đây là một số bài thuốc có cây đinh lăng
-Ho suyễn lâu năm: Rễ đinh lăng, bách bộ, đậu săn, rễ cây dâu, nghệ vàng, rau tần dày lá tất cả đều 8g, củ xương bồ 6g; gừng khô 4g, đổ 600 ml sắc còn 250 ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày. Uống lúc thuốc còn nóng.
- Chữa nổi mề đay, mẩn ngứa do dị ứng: Lá đinh lăng khô 80g, đổ 500 ml nước sắc còn 250 ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày.
- Phong thấp, thấp khớp: Rễ đinh lăng 12g; cối xay, hà thủ ô, huyết rồng, cỏ rễ xước, thiên niên kiện tất cả 8g; vỏ quýt, quế chi 4g (quế chi bỏ vào sau cùng). Đổ 600 ml nước sắc còn 250 ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày. Uống khi thuốc còn nóng.
- Bồi bổ cơ thể, ngừa dị ứng: Lá đinh lăng tươi từ 150-200g, nấu sôi khoảng 200 ml nước. Cho tất cả lá đinh lăng vào nồi, đậy nắp lại, sau vài phút, mở nắp và đảo qua đảo lại vài lần. Sau 5- 7 phút, chắt ra để uống nước đầu tiên, đổ tiếp thêm khoảng 200 ml nước vào để nấu sôi lại nước thứ hai để uống.
- Chống bệnh co giật hoặc trằn trọc vào ban đêm cho trẻ mới sinh, người ta lấy lá đinh lăng phơi khô đem bỏ vào gối cho trẻ nằm.
- Chữa tắc tia sữa: Rễ đinh lăng 40g, gừng tươi 3 lát, đổ 500 ml nước sắc còn 250 ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày. Uống khi thuốc còn nóng.
Tuy nhiên, do thành phần saponin có nhiều trong rễ đinh lăng, chất này có tính phá huyết sẽ làm vỡ hồng cầu, vì vậy chỉ dùng khi cần thiết và phải dùng đúng liều lượng mới có tác dụng.

Công dụng của lá và rễ Đinh lăng


 Cây đinh lăng vừa dùng làm cảnh, vừa là thứ rau ăn kèm với một số món ăn như: nem cuốn, gỏi, thịt chó... Ngoài ra, cây còn được dùng để làm thuốc.

 

Đinh lăng, Cây gỏi cá - Polyscias fruticosa (L,) Harms (Tieghempanax fruticosus R Vig.), thuộc họ Nhân sâm - Araliaceae.
Mô tả: Cây nhỏ dạng bụi, cao 1,5-2m. Thân nhẵn, ít phân nhánh, các nhánh non có nhiều lỗ bì lồi. Lá kép mọc so le, có bẹ, phiến lá xẻ 3 lần lông chim, mép có răng cưa không đều, chóp nhọn, lá chét và các đoạn đều có cuống. Cụm hoa chuỳ ở ngọn, gồm nhiều tán. Hoa nhỏ, màu trắng xám. Quả hình trứng, dẹt, màu trắng bạc. Cây ra hoa tháng 4-7.

Tính vị, tác dụng: Rễ Đinh lăng có vị ngọt, tính bình; lá vị nhạt, hơi đắng, tính bình; có tác dụng bổ năm tạng, giải độc, bổ huyết, tăng sữa, tiêu thực, tiêu sưng viêm. Đinh lăng là thuốc tăng lực. Nó làm tăng sức chịu đựng của cơ thể đối với các yếu tố bất lợi như kiệt sức, gia tốc, nóng. Đối với người, Đinh lăng làm cho nhịp tim sớm trở lại bình thường sau khi chạy dai sức và làm cho cơ thể chịu được nóng. Người bệnh bị suy mòn uống Đinh lăng chóng phục hồi cơ thể, ăn ngon, ngủ tốt, tăng cân. Nó cũng làm tử cung co bóp mạnh hơn. Đinh lăng ít độc hơn cả nhân sâm và khác với Nhân sâm, nó không làm tăng huyết áp.
Công dụng, chỉ định và phối hợp: Đinh lăng dùng làm thuốc bổ, trị suy nhược cơ thể, tiêu hoá kém, phụ nữ sau khi đẻ ít sữa, sản hậu huyết xông nhức mỏi. Còn dùng làm thuốc chữa ho, ho ra máu, thông tiểu tiện, chữa kiết lỵ. Thân và cành dùng chữa phong thấp, đau lưng. Lá dùng chữa cảm sốt, mụn nhọt sưng tấy, sưng vú. Ở Ấn Độ, người ta cho là cây có tính làm se, dùng trong điều trị sốt.

Rễ đinh lăng được thu hái ở những cây đã có từ 4 - 5 tuổi trở lên. Khi đào lấy rễ, rửa sạch, cắt bỏ phần rễ sát với gốc thân, rễ nhỏ thì dùng cả, nếu rễ to thì dùng phần vỏ rễ. Thái nhỏ, phơi khô chỗ râm mát, thoáng gió để giữ mùi thơm.

Chú ý: Không được dùng rễ đinh lăng với liều cao, sẽ bị say, có hiện tượng mệt mỏi đối với cơ thể.
Để tham khảo và áp dụng, dưới đây xin giới thiệu một số phương thuốc trị liệu các bệnh chứng trong đó có đinh lăng.
Cách dùng: Thường sử dụng ở dạng bột, ngày dùng 2g trở lên. Cũng có thể thái miếng phơi khô, ngày dùng 1-6g dạng thuốc sắc. Từ năm 1976, Học viện quân y phối hợp với Xí nghiệp dược phẩm 1 Bộ Y tế đã sản xuất viên Đinh lăng 0,15g với công dụng chữa suy mòn, sút cân, kém ăn kém ngủ, lao động mệt mỏi, ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 2-3 viên.
Phụ nữ sau khi sinh uống nước sắc lá Đinh lăng khô, thấy cơ thể nhẹ nhõm, khoẻ mạnh có nhiều sữa. Lá tươi 50-100g băm nhỏ cùng với bong bóng lợn trộn với gạo nếp nấu cháo ăn cũng lợi sữa. ỞCampuchia, người ta còn dùng lá phối hợp với các loại thuốc khác làm bột hạ nhiệt và cũng dùng như thuốc giảm đau. Lá dùng xông làm ra mồ hôi và chứng chóng mặt. Dùng tươi giã nát đắp ngoài trị viêm thần kinh và thấp khớp và các vết thương. Lá nhai nuốt nước với một chút phèn trị hóc xương cá. Vỏ cây nghiền thành bột làm thuốc uống hạ nhiệt. 
Lá đinh lăng chống bệnh co giật cho trẻ em, lấy lá non và lá già phơi khô đem lót vào gối hoặc trải giường cho trẻ nằm để đề phòng bệnh kinh giật. Thân cành đinh lăng sắc uống chữa được bệnh đau lưng, mỏi gối, tê thấp, dùng phối hợp với rễ cây xấu hổ, cúc tần, cam thảo dây. 
* Chữa vết thương: Lá đinh lăng giã nát đắp nơi bị thương.
* Bồi bổ và khai vị (nhờ công hiệu của rễ đinh lăng tăng cường sinh lực, sức dẻo dai và khả năng chịu đựng của cơ thể): Chọn dùng một trong các cách như: Lấy rễ đinh lăng khô thái lát 150g, không sao tẩm, tán bột, ngâm trong 1.000ml rượu gạo 35 - 40 độ, trong 7 - 10 ngày liền (hằng ngày lắc đều 1 lần) ngày uống 2 lần vào trước bữa ăn 30 phút, mỗi lần uống 5 - 10ml.
* Chữa đau lưng mỏi gối (chữa cả tê thấp): Dùng thân cành đinh lăng 20 - 30g, sắc lấy nước chia 3 lần uống trong ngày. Có thể phối hợp cả rễ cây xấu hổ, cúc tần và cam thảo dây.
* Thông tia sữa tắc: Rễ đinh lăng 30 - 40g, sắc với 500ml nước còn 250ml chia 2 - 3 lần uống nóng trong ngày, uống liền 2 - 3 ngày.
 (Theo Bee)